ለጋዜጠኛነት ራሱን ለሚጠራው ጌታቸው ሽፈራው እና ለፕሮፓጋንዳ አስተያየቱ የተሰጠ ምላሽ
የመስፋፋት ፖለቲካ፣ የብሔራዊ ምክክር ክህደት፣ እና የፊንፊኔ የማይቀለበስ እውነት
ጸሐፊ፦ ኢብሳ ናጋዎ
ለራሱ ጋዜጠኛ ነኝ ለሚለው ጌታቸው ሽፈራው እና በፌዴራል መንግሥትና በፌዴራሊዝም ሥርዓት ላይ ተመሳሳይ ጥርጣሬና ተቃውሞ ለሚያነሱ ሰዎች የምለው አለኝ።
በአማራ ሕዝብ ስም እያለቀሱ እና ፕሮፓጋንዳ እየነዙ ኢትዮጵያን በሴራ ማፍረስ ይቻላል ብሎ ማሰብ ትልቅ ስህተት ነው። ታሪክ ያስተምረናል—ሴራ ሀገርን አይገነባም፤ ያፈርሳል። እና አፍራሽ ሀሳብ የዘላቂ መፍትሔ መሠረት ሊሆን አይችልም።
የመስፋፋት አስተሳሰብ፦ ለአማራም ሆነ ለኢትዮጵያ አደገኛ
ከዚህም በላይ የኦሮሚያን መሬት ቆርጦ ለፌዴራል መንግሥት ማስተላለፍ ወይም ፊንፊኔን ከኦሮሚያ መለየት ኢትዮጵያን የሚያድን መፍትሔ አይሆንም። በተቃራኒው ዛሬ እንደሚታየው በጽንፈኝነትና በመስፋፋት ላይ የተመሰረተ አስተሳሰብ ከቀጠለ፣ የአማራን ክልል ራሱንም ወደ አለመረጋጋትና መበታተን ሊመራ ይችላል።
የቅርብ ታሪክ ለዚህ ግልጽ ማስረጃ ነው። በአማራ ክልል ውስጥ የነበሩ አንዳንድ ጽንፈኛ ኃይሎች “አራት ኪሎን እንቆጣጠራለን” በማለት በኃይል የሚመራ አሃዳዊ ሥርዓት በምኞት ለመመስረት ሞክረዋል። ይህ የበላይነት ህልም ግን ወደ አስከፊ ውጤት አመራ።
በመጨረሻም የራሳቸውን ክልል ወደ ታላቅ ችግር በመክተት፣ ከታጠቁ ቡድኖች ጋር በመተባበር፣ የኤርትራ፣ የሱዳንና የግብፅ ፍላጎት አገልጋዮች በመሆን በራሳቸው መንግሥትና ሕዝብ ላይ ጉዳት አድርሰዋል። የውጭ ኃይሎችን ፍላጎት ማገልገል መቼም ለሀገር ሰላም አላገለገለም፤ ሁልጊዜ ወደ መበታተን አመራ።
የብሔራዊ ምክክር ክህደት፦ ሰላምን ማደናቀፍ እንጂ ማስፈን አይደለም
ዛሬም የብሔራዊ ምክክር አጀንዳን ተቀብለው በመወያየት ፋንታ፣ ውይይቱን ለማደናቀፍና ለማክሸፍ እየሠሩ ይገኛሉ። ይህ ደግሞ በሀገሪቱ ሰላም፣ እርቅና መረጋጋት ላይ ከፍተኛ ጉዳት ሊያደርስ ይችላል።
እንዲህ ያሉ ሰዎች ብሔራዊ ምክክሩ ከከሸፈ የሚጎዳው ኦሮሞና ሌሎች ብሔሮች ብቻ ነው ብለው ራሳቸውን እያታለሉ መሆኑን ሊገነዘቡ ይገባል። ምክክሩ ከከሸፈ ጉዳቱ በፌዴራል መንግሥት ላይ ብቻ ሳይሆን በመላው የኢትዮጵያ ሕዝብ ላይ ይደርሳል።
የብሔራዊ ምክክር ማክሸት ማለት የሁሉም ኢትዮጵያውያን ውድቀት ነው። ይህንን እውነታ ለመረዳት ፈቃደኛ ያልሆኑ ሰዎች በጭፍን ጥላቻ እንጂ በምክንያታዊ አስተሳሰብ እየተመሩ አይደለም።
ፊንፊኔ፦ በፕሮፓጋንዳ የማይወሰን ጉዳይ
በአሁኑ ወቅት በፊንፊኔ እየተካሄደ ባለው ብሔራዊ ምክክር ውስጥ እንደ ጌታቸው ሽፈራው ያሉ ሰዎች ፊንፊኔ የኦሮሚያ አካል እንዳትሆን ጫና ለመፍጠር እየሞከሩ ነው። ሆኖም የፊንፊኔ ጉዳይ በግል አስተያየት ወይም በፖለቲካ ፕሮፓጋንዳ የሚወሰን ጉዳይ አይደለም። ይህ ጉዳይ በሕገ መንግሥት፣ በሕግ፣ በታሪክና በሰፊ ብሔራዊ ውይይት ላይ ተመስርቶ መፍትሔ ሊያገኝ ይገባል።
ፊንፊኔ የኦሮሚያ ዋና ከተማ ናት። ይህ የፖለቲካ አቋም አይደለም—ታሪካዊ እውነታ ነው። ይህ ሊደራደር የሚችል ጉዳይ አይደለም—የህልውና እውነት ነው። ይህንን እውነት ለመቀየር የሚደረግ ማንኛውም ሙከራ በሕግ፣ በታሪክ እና በህዝቡ ፈቃድ ላይ ጥቃት ነው።
የፌዴራሊዝም መፍትሔ፦ እኩልነት እንጂ የበላይነት አይደለም
የፌዴራሊዝም ሥርዓቱ ሁሉንም ክልሎች በእኩልነት የሚመለከት ከሆነ፣ ለዚህ ረጅም ዘመን የቆየ ውዝግብ ሚዛናዊ መፍትሔ ሊገኝ ይችላል። ይህም በፌዴራል መንግሥትና በሁሉም የክልል መንግሥታት መካከል እውነተኛ እኩልነት መፍጠር ማለት ነው።
በመሆኑም የሁሉም ክልሎች ዋና ከተሞች፣ ፊንፊኔን ጨምሮ፣ በሕጋዊ ስምምነትና በእኩልነት መርህ መሠረት ከፌዴራል መንግሥት ጋር ያላቸውን ግንኙነት በሰፊ ውይይት ሊወስኑ ይገባል።
ይህ የግል ሐሳቤ ብቻ ሳይሆን፣ ለረጅም ጊዜ የፖለቲካ መፍትሔ ሊያመጣ ከሚችሉ አማራጮች አንዱ መሆን እንደሚችል አምናለሁ። ነገር ግን ማንኛውም ቡድን በራሱ ውሳኔ ፊንፊኔን ከኦሮሚያ ለይቶ ለፌዴራል መንግሥት ብቻ እንድትገዛ ማወጅ በሕግም ሆነ በሕገ መንግሥት ተቀባይነት የለውም።
የማስፋፋት አስተሳሰብ ውድቀት
የሌላ ክልል መስፋፋትን የሚያበረታታ አስተሳሰብ ከቀጠለ፣ የኦሮሞ ሕዝብም ወደ ሌላ የፖለቲካ አማራጭ እንዲያስብ ሊገደድ ይችላል። በጽንፈኝነት የተነሳሱ ሰዎች ይህንን እውነታ በማቃለል ከራሳቸው በስተቀር ማንንም አያታልሉም።
ሁሉም ክልሎች በእኩልነት መርህ ላይ ከተስማሙ፣ አዲሱ የፌዴራል አወቃቀር ለረጅም ዘመን የቆዩ የፖለቲካ አለመግባባቶችን በማስወገድ፣ በእውነተኛ እኩልነት ላይ የተመሰረተ ሥርዓት ለመገንባት መሠረት ሊሆን ይችላል። በተለይም በፊንፊኔ ጉዳይ ላይ ለብዙ ዓመታት የቆየውን አለመግባባት በዘላቂነት ለመፍታት አስተዋፅኦ ሊያደርግ ይችላል።
ሆኖም፣ “የእኔ የእኔ ነው፤ ያንተም የእኔ ነው” የሚል አስተሳሰብ በዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ውስጥ ቦታ የለውም። እንዲህ ዓይነቱ አመለካከት በሕግ የበላይነት ላይ በተመሠረተ መንግሥት ውስጥ ተቀባይነት የለውም፤ ከዚህ ይልቅ ለአምባገነናዊ ሥርዓትና ለመስፋፋት ፖለቲካ የሚመች ነው።
የታሪክ ትምህርት፦ የቱለማ ኦሮሞዎች ቁስል
ከዚህም በላይ፣ ይህ አስተሳሰብ ቀደም ሲል “የአዲስ አበባ ማስተር ፕላን” በሚል ስም ቀርቦ በኦሮሞ ሕዝብ ከፍተኛ ተቃውሞ ገጥሞት ከተሰረዘው ፕሮጀክት ጋር በመሠረቱ የሚለይ አይደለም። ስለዚህ እንዲህ ያለ አስተሳሰብ እንደገና እንዳይነሳ ማድረግ በእኩልነት፣ በፍትሕና በዴሞክራሲ ላይ የተመሰረተ ሥርዓት ለመገንባት አስፈላጊ ነው።
እንዲህ ያለው የፖለቲካ ፕሮፓጋንዳ በኦሮሞ ሕዝብ ላይ በተፈጸመው ታሪካዊ በደል ፍትሕና ይቅርታ ለሚጠብቁ ሰዎች ተጨማሪ ስድብ ነው። በተለይም ከአባቶቻቸው መሬት በግዳጅ ለተፈናቀሉት የቱላማ ኦሮሞዎችና ቤተሰቦቻቸው ላይ የደረሰውን በደል በድጋሚ ማቃለል ለብሔራዊ እርቅ ምንም አስተዋፅኦ አያደርግም።
የቱለማ ኦሮሞዎች—ከፊንፊኔ የተገፉት እና የተፈናቀሉት—ከማንም ይበልጥ በተለየና በብዛት መገኝት ነበረባቸው። የጥፋቱን ጉዳትና ቁስል ተሸክመው የሚዞሩት እነሱ ሰለ ሆኑ። ያለባለቤቱ ቡዳ ነው ይባላል አይደለም።
የኦሮሞ ባህል ጥበብ፦ “ክፉ ሰው ከክፉነቱ አይታጠብም”
እንደ ኦሮሞ ባህል አባባል፣ “ክፉ ሰው ከክፉነቱ አይታጠብም።” ኢትዮጵያን መጠበቅና መገንባት የሁሉም ሕዝቦች ኃላፊነት ነው፤ የኦሮሞ ሕዝብ ብቻ አይደለም። ስለዚህ በአንድ ሀገር ውስጥ በእኩልነት መኖር ካልተቻለ፣ ማንኛውም ሕዝብ በራሱ ዕጣ ፈንታ ላይ በሰላም የመወሰን መብቱ ሊከበር ይገባል።
የአንዳንድ ጽንፈኛ ቡድኖች “ይህን መሬት አባቶቻችን ሰጥተውናል (አውርሶናል)” የሚሉት አባባል በታሪክና በሕግ ላይ የተመሠረተ ሳይሆን፣ የመስፋፋት የፖለቲካ አመለካከት ውጤት መሆኑ ሊገነዘብ ይገባል።
ታሪክ የተጻፈው በደም እንጂ በምኞት አይደለም። መሬት የሚወረሰው በዘር ሳይሆን በህልውና እና በፍትህ ነው።
የኦሮሞ ሕዝብ መልእክት፦ ግልጽ እና የማያሻማ
የኦሮሞ ሕዝብ መልእክቱን በተደጋጋሚና በግልጽ ሁኔታ አስተላልፏል። “የእኔ የእኔ ነው፤ ያንተም የእኔ ነው” በሚል አመለካከት የተመሠረተውን ኢ-ፍትሃዊ የፖለቲካ ሥርዓት ተቃውሞ ታግሏል። ዛሬም አንዳንድ ጽንፈኛ ኃይሎችና ከቀድሞ የነበሩ የፖለቲካ ቡድኖች ጋር በመተባበር ብሔራዊ ምክክሩን ለማደናቀፍ የሚደረገው ጥረት መፍትሔ ሳይሆን ችግሩን የሚያራዝም ነው።
የኦሮሞ ሕዝብ ከሌሎች ሕዝቦች ጋር በመልካም ጉርብትና፣ በመከባበርና በእኩልነት ላይ ተመስርቶ መኖርን ይፈልጋል። ነገር ግን ማንኛውም አካል በሕግ የተረጋገጠውን መብቱን በመጣስ በራሱ ቤት ውስጥ እንደ እንግዳ እንዲኖር ማስገደድን አይቀበልም።
በአገራዊ ምክክር ላይ የተገኙት ኦሮሞዎች የመፍትሔ አሳብ መብት እንደሌላቸው ያቀረበው ከጽንፈኝነት ባለፈ ምንም ልባል የሚችል አይደለም።
የመጨረሻ መልእክት፦ በግልጽነት የቀረበ
በመጨረሻም፣ ለአቶ ጌታቸው ሽፈራውና አመለካከታቸውን ለሚጋሩ ሰዎች የማስተላልፈው መልእክት ግልጽ ነው።የምትናገሩላት ኢትዮጵያ አንድን ሕዝብ ለመጨቆንና የጥቂት ቡድኖችን ጥቅም ለማስጠበቅ ብቻ የምትውል ከሆነ፣ እንዲህ ዓይነቱ አስተሳሰብ በዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ውስጥ ምንም ቦታ የለውም።
እኛ ግን ለሀገራችን በክብር፣ በሰላም፣ በእኩልነት፣ በፍትሕና በዴሞክራሲ ላይ የተመሠረተ ሥርዓት እንዲገነባ እንፈልጋለን።
ስለዚህ በዚህ የጽንፈኝነትና የመስፋፋት አስተሳሰብ ላይ አጥብቃችሁ የምትቀጥሉ ከሆነ፣ ሐሳባችሁን በሰላማዊና በዴሞክራሲያዊ መንገድ የማቅረብ መብታችሁ የተጠበቀ ነው። ሆኖም ሀገራችንን፣ መሬታችንንና በሕግ የተረጋገጡ መብቶቻችንን በማንኛውም ጫና ወይም ፕሮፓጋንዳ ከእኛ መነጠቅ አይቻልም።
ማጠቃለያ፦ እውነት ይበልጣል
በማጠቃለያው፣ የመስፋፋት ፖለቲካ፣ የጽንፈኝነት አስተሳሰብ፣ እና ብሔራዊ ምክክርን የማደናቀፍ ሙከራ ሁሉ ውድቀት የተፈረደበት ነው። ታሪክ በጎናችን ነው። ሕገ መንግሥቱ በጎናችን ነው። ህዝባችን ፈቃድ በጎናችን ነው።
ፊንፊኔ የኦሮሚያ ናት። ዘላለም የኦሮሚያ ትሆናለች።
ይህንን መልእክቴን በግልጽነት አቀርባለሁ።
ኦሮሚያ ትነግር!
ፊንፊኔ የኦሮሚያ ናት!
ዘላለም የኦሮሚያ ትሆናለች!
“ክፉ ሰው ከክፉነቱ አይታጠብም” — የኦሮሞ ምሳሌ
ፊንፊኔ፣ ኦሮሚያ
ነሐሴ ፮ ቀን፣ ፳፻፲፰ ዓ.ም. (ኦገስት ፮፣ ፳፻፲፮ ዓ.ም.)
ፊንፊኔ የኦሮሚያ ዋና ከተማ ሆና ትኖራለች!
Oromedia 