ኢሬቻ፡ የሰላም፣ የዕርቅና የኢትዮጵያ ስልጣኔ በዓል
በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ አሊ የቀረበ መልእክት
ፊንፊኔ፣ መስከረም 2019 ዓ.ም. — የክረምቱ ጨለማ አልፎ የብራዋ ጀንበር ስትወጣ፣ በሚሊዮን የሚቆጠሩ የኦሮሞ ህዝብ በኢትዮጵያና በዓለም ዙሪያ የኢሬቻን ታላቅ በዓል ያከብራሉ። ኢሬቻ ከጨለማ ወደ ብርሃን፣ ከጭንቀት ወደ ተስፋ፣ ከመለያየት ወደ አንድነት የሚደረግ ሽግግርን የሚያመለክት የኦሮሞ ህዝብ ቅዱስ በዓል ነው።
የዘንድሮው በዓል ከኦሮሞ ማህበረሰብ ባሻገር ለመላው የኢትዮጵያ ህዝብ የሚያስተላልፈው መልእክት አለው፡ ኢሬቻ ሰላም ነው። ገዳ ስልጣኔ ነው። የኢትዮጵያ ስልጣኔ አይቀሬ ነው።
የወቅት ሽግግር በዓል
ኢሬቻ በኦሮሞ ህዝብ የግብርናና የመንፈሳዊ ሕይወት ምት ላይ የተመሠረተ ነው። በዓሉ የጋና — የክረምቱ ጨለማ ወቅት — ማብቂያና የብራ — የፀደይ ወቅት — መጀመሪያን ያመለክታል። በክረምቱ ወቅት እንቅስቃሴ ይገደባል፣ መንገዶች ይዘጋሉ፣ የዕለት ተዕለት ሕይወት ይቀዘቅዛል። ዝናቡ ሲያልቅ ግን መሬቱ ያብባል፣ ወንዞች ይሞላሉ፣ ህዝቡም ለምስጋና ይወጣል።
የኦሮሞ ህዝብ በወንዞችና በሐይቆች ዳርቻ — በሆራ ፊንፊኔ እና በሆራ ሀርሰዴ — ተሰብስቦ ዋቃን (ፈጣሪን) ከጨለማው ወቅት በሰላም ስላሳለፈው ያመሰግናል። አባቶች በረከትን ይሰጣሉ። እናቶች ለሰላም ይጸልያሉ። የወቅቱ ብሩህ ቀለም ያለው ሣር በውሃ ውስጥ ተነክሮ ለመሬቱ፣ ለከብቶቹና ለህዝቡ በረከት ሆኖ ይረጫል።
የጨለማና የብርሃን ምሳሌ
የዘንድሮው የኢሬቻ መልእክት በተፈጥሮ ወቅቶችና በኢትዮጵያ የፖለቲካና የኢኮኖሚ ጉዞ መካከል ጠንካራ ትይዩ ይስላል።
ለትውልዶች ኢትዮጵያ ሰፊ አቅም ያላት — በተፈጥሮ ሀብት የበለጸገች፣ በስትራቴጂያዊ ቦታ የምትገኝ፣ የተለያዩ ህዝቦች መኖሪያ የሆነች — ሀገር ናት። ሆኖም መልእክቱ እንደሚገልጸው፣ “ኢትዮጵያ ትልቅ ሀገር ሆና ሳለች የስሟን ያክል መሆን ሳትችል ቆይታለች።” የክረምቱ ጨለማ ሀገሪቱን ለብዙ ዓመታት ያንቀጠቀጠውን ትግል፣ የኋላ ቀርነትና የፖለቲካ ውዥንብር ያመለክታል።
ነገር ግን ዝናቡ መጨረሻ እንዳለው፣ የኢትዮጵያ ያለፈችበት ጨለማም ለአዲስ ጎህ መንገድ ይሰጣል። መልእክቱ ይገልጻል፡ “የኢትዮጵያ ስልጣኔ ጀንበር ብቅ እያለች ነው።”
የአንድነትና የዕርቅ ጥሪ
የኢሬቻ መልእክት ማዕከላዊ ነጥብ ሰላም፣ ዕርቅና ብሔራዊ አንድነት ጥሪ ነው።
ጽሑፉ የኦሮሞን ምሳሌ ይጠቅሳል፡ “በኦሮሞ ‘ከሚያመሹበት የሚያድሩበት ቤት ይሻላል’ ብሎ እንደሚተርት” — ማለትም ዕርቅና መመለስ ከረዥም ግጭትና መለያየት ይበልጣል።
መልእክቱ መንግስትን በጠብመንጃ ለተቃወሙት ሰዎች የሰላም ቅርንጫፍ ይዘረጋል፡ ወደ ሰላም ከተመለሱ “የሰላም በር እንደተከፈተ ያለ መሆኑን” ያረጋግጣል። የኦሮሞ ትግል በሰላማዊ መንገድ እንደተፈታና ከዚህ በኋላ በጠብመንጃ አፈሙዝና ከጠላት ጋር በመወገን የሚመለስ የኦሮሞ ጥያቄ ፈጽሞ እንደማይኖር ያረጋግጣል።
በተመሳሳይ ጊዜ መልእክቱ የኢትዮጵያን ሉዓላዊነትና የግዛት አንድነት ያረጋግጣል፣ የአድዋን — በ1896 የኢትዮጵያ ኃይሎች ቅኝ ገዢዎችን ያሸነፉበትን ታሪካዊ ድል — ውርስ ይጠቅሳል። “የአድዋ አባቶቻችንን ጀግንነት በማስቀጠል ኢትዮጵያን ከጠላት እየጠበቅን ነን” ይላል።
የስልጣኔ ራዕይ
መልእክቱ የኢትዮጵያን የወደፊት ራዕይ በጥንታዊ ውርስና በዘመናዊ ልማት ላይ ተመስርቶ ይዘረዝራል።
የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ (GERD) መጠናቀቅ፣ የሀገራዊ ምክክር በተሳካ ሁኔታ መከናወን፣ የማዳበሪያና የነዳጅ ፋብሪካዎች መገንባት፣ እንዲሁም የቢሾፍቱ ዓለምአቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ግንባታ መጀመር — እነዚህ ሁሉ “የኢትዮጵያ ስልጣኔ ጀንበር ብቅ እያለች ለመሆኗ ጥቂት ማሳያዎች” ተብለዋል።
መልእክቱ የገዳ ስርዓትን — በUNESCO እንደ ቅርስ የተመዘገበውን የኦሮሞ ባህላዊ የአስተዳደር ስርዓት — ያጎላል። የገዳ መርሆችን — ሰፉ (የሞራል ህግ)፣ ባህላዊ ሸንጎዎችንና የማህበረሰብ አገልግሎትን — ወደ ዘመናዊ አስተዳደር ማ integrating ይጠይቃል።
“በጥንታዊ እሴቶቻችን ላይ የተመሠረተ ስልጣኔ እየገነባን ነን” ይላል ጽሑፉ። “ለጋራ እውቀት የገዳና የሰፉ ትምህርት፤ ለጋራ ፍትህ ባህላዊ ሸንጎዎች፤ ለጋራ ልማት የዜግነት አገልግሎት፤ ለጋራ ደህንነት የስርዓቱን ጠባቂዎች አደራጅተን ስርዓት እየገነባን ነን።”
ኢሬቻ እንደ ብሔራዊ በዓል
የዘንድሮው የኢሬቻ በዓል በሆራ ፊንፊኔና በሆራ ሀርሰዴ የኦሮሞ ባህላዊ ህዳሴና ብሔራዊ አንድነት ምልክት አድርጎ ተጠቅሷል።
ኢሬቻ ወደ ሆራ ፊንፊኔ — በአዲስ አበባ እምብርት ውስጥ ወደሚገኘው የመጀመሪያው ቅዱስ ቦታ — መመለሱ ታሪካዊ የባህል ቦታ መልሶ መያዝ ተደርጎ ይታያል። ለብዙ አስርት ዓመታት የኢሬቻ ህዝባዊ በዓል ተከልክሎ ነበር፣ የኦሮሞ ህዝብም በቅዱሳን ቦታዎቹ ላይ የመሰብሰብ መብቱ ተነፍጎ ነበር።
በቢሾፍቱ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎች የተገኙበት የሆራ ሀርሰዴ በዓል በአፍሪካ ካሉት ትላልቅ ዓመታዊ ስብሰባዎች አንዱ ሆኗል። በዓሉ በዓለም ዙሪያ በሚገኙ የኦሮሞ ማህበረሰቦች — ከሜልበርን እስከ አምስተርዳም እስከ ሚኒያፖሊስ — ተከብሮ ይከበራል፣ ዲያስፖራውም ባህላዊ ውርሱን ለማስቀጠል ይሰበሰባል።
የተስፋ መልእክት
የኢሬቻ መልእክት በጥሪና በጸሎት ይደመድማል፡
“ኢሬቻ ሰላም ነው! ገዳ ስልጣኔ ነው! የኢትዮጵያ ስልጣኔ አይቀሬ ነው! ከለቻና ጫጩው የሰላም ይሁን! ኢትዮጵያ በልጆቿ ጥረት ታፍራና ተከብራ ለዘላለም ትኑር! ፈጣሪ ኢትዮጵያንና ህዝቦቿን ይባርክ!”
አረንጓዴው ሣር ሲረጭና በረከቱ ሲነገር፣ ኢሬቻ ከየትኛውም ጨለማ ወቅት በኋላ የብርሃን ወቅት እንደሚመጣ፣ የህዝብ ዘላቂ መንፈስም — በውርስ ላይ የተመሠረተ፣ በዓላማ የተካተተና ለሰላም የተሰጠ — ማንኛውንም እንቅፋት ማሸነፍ እንደሚችል ኃይለኛ ማስታወሻ ሆኖ ያገለግላል።
ኢሬቻ ሰላም ነው! ገዳ ስልጣኔ ነው! የኢትዮጵያ ስልጣኔ አይቀሬ ነው!
ፊንፊኔ፣ ኢትዮጵያ
መስከረም 2019 ዓ.ም.
