Guyyaa Mudde 31, 2025 — Addi Bilisummaa Oromoo (ABO) dhaamsa bara haaraa 2026 isaa dabarsuun, waggaa darbe sirna fi hidhannoo hamaa keessa darbee, qabsoo bilisummaa Oromoo itti fufsiisuuf, tokkummaa fi cimina ummataa waamicha guddaa taasiseera.

Dhaamsi kun, miseensota, hogganoota, deeggartoota ABO fi ummata Oromoo maraaf baga bara haaraa dabarsuun jalqabame, barri haaraas “bara nagaa, milkii, haqaa fi dhugaa” ummataaf akka ta’u abdii guddaa isa keessa qaba.

Hanga ta’us, ABOn hubachiise akka barri 2025 kanatti dhiibbaan siyaasaa fi hidhaa mootummaa Wayyaanee irra gahaa ture, gufuulee hedduu dhaaba fi miseensota isaa irratti geggeeffame. Haala kana keessatti, ABOn akka ibsutti, “sodaa fi bir’annaa tokko malee” hojii siyaasaa geggeessuun itti fufeera. Kunis, waajjira muummee Gullalleen ABO, leenjii haaromsaa miseensotaaf kennuu, fi gumiin sabaa ABO walga’ii dhaabbataa 3ffaa geggeeffachuun hojiilee dandamachaa hojjeteera.

Haala rakkoo kana keessa, dhaabichaan ibsa ulfaataa ummata Oromoo irratti roorroon itti fufuun geggeeffamaa jiru mirkaneessee, akkaataan ajjeechaan maqaan adda addaa, hidhamuun, saamamuun, fi buqqaachisni lammiilee kumootaa Oromiyaa keessatti itti fufuun “ummatni wabii jireenyaa dhabe” jedhee dubbateera.

Dhaabichaan, furmaata kanaaf, “humna Oromoon qabu inni guddaan tokkummaa isaati” jedhee waamicha jabeessaa ummataaf godheera. ABOn waamicha ummatatiin, “sab-boonummaa Oromummaa” jabeessuu, fi “ololoota farrummaa” kan ABO fi qabsoo irratti geggeeffaman irraa of eeguu qofa irratti akka xiyyeeffatan dhaammateera.

Gama siyaasaa biyyattii ilaalchisee, ABOn mormiin isaa sirna PP fi’ila isaa irratti fooyyeessuun, rakkoon siyaasaa fi dinagdee biyyattii “karaa siyaasaa, dinagdee fi hawaasummaan dabalaa jiru” jedhee dubbateera. Kanaaf, ABOn, “qulqullummaan gadi taa’ee qaamota dhimmi ilaalu waliin marii nagaa” geggeeffamuun furmaata argamsiisu irratti yaamicha deebise.

Xumurri dhaamsaa kanaatiin, ABOn ummata Oromoo fi qabsaawoota isaa “irbuu keenya yoom illee haarawaa, abdiin keenyaas guddaa” ta’uu wal irratti abdanna jechuun, qabsoo jabeessuun daandii filannoo biraa hin qabne ta’uu mirkaneessee, barri 2026 bara “ajjeechaa, roorroo fi gidiraan irraa dhaabbatu” akka ta’u abdii guddaa dabarseera.

Dhaamsi ABO kana, fiixaa fi kaka’umsi qabsoo Oromoo itti aanuuf bu’uura cimaa fi waamicha tokkummaa ummataa ta’uun, rakkoo fi dhibee waggaa 2025 keessa mudate irraa ka’uun, qabsoo itti fufuuf yaada gama hundaan qaba.