Daily Archives: April 10th, 2025

Dhiittaa Mirga Namoomaa Oromiyaa: Gabaasa Ebla 10

Gabaasni Ebla 10 Garee Deeggarsa Oromiyaa irraa bahe nama rifachiisa. Dhiittaa mirga namoomaa sadarkaa kanaan dura hin argamne keessaa, ari’atamni dargaggoota Oromoo, dhaloota Qeerroo Abiy Ahmad aangootti ceesise irratti dabalaa dhufuun, ajjeechaa fuula fuulatti galmaa’ee galmeessa.

Humni tikaa Ministira Muummee Abiy Ahmad – ENDF, humni poolisii naannoo fi milishoonni leenjii gaarii hin qabne – tarkaanfii adabbii lammiilee Oromoo nagaa irratti fudhachaa, dargaggoo fi maanguddoo ajjeesuu, qe’ee barbadeessuu fi horii saamuun ummanni Waraana Bilisummaa Oromoo akka hin deggerre duubatti deebisuufi.

Gabaasni 69 odeeffannoo waa’ee naannolee yeroo baay’ee xiyyeeffannoo xiqqoo argatan kan akka zoonii Gujii fi Gujii Dhihaa of keessatti qabata. Garuu Naannoo Oromiyaa bakka kam iyyuu nageenyi ykn nageenyi hin jiru.

Namoonni idilee magaalaa fi baadiyyaa keessatti gibiraa fi miidhaa sadarkaa itti fufiinsa hin qabneen rakkachaa jiru. Qonnaan bultoonni midhaan isaa gatii gabaa gadi ta'een mootummaatti akka gurguran taasifama. Jiraattonni gandaa qawweedhaan ijoollee isaanii akka waraana waraanaatti dhiyeessu, gibiraa fi kaffaltii ijaarsaa kaffaluuf, akkasumas sadarkaa aanaa fi kebeletti waraanaa fi milishaa federaalaa hidhachiisuu fi itti fufsiisuuf dirqamu. Milishoonni naamusa hin qabne ummata irraa kan jiraatan yoo ta’u, kaffaltii sobaa miseensummaa dhaabaa, uffata, rasaasaa fi ‘inshuraansii fayyaa’ dabalatee maallaqaa fi meeshaalee gaafatu.

Seera dhabdummaa fi sammuu saree nyaattu baadiyyaa Itoophiyaa babal’atee jira. Jiraattonni gandaa fi magaalaa naannoolee Naannoo Amaaraatti dhihoo jiran, keessattuu Horoo Guduruu fi Wallega Bahaa, garuu zoonii Showaa fi Naannoo Amaaraa Zoonii Addaa Oromiyaa keessa jiranis, hidhattoota Faanoo, jalqaba Naannoo Amaaraa irraa dhufan garuu amma buufataalee Oromiyaa keessa jiran irraa socho’an, ajjeechaa garee fi saamicha irra ga’aa jiru.

Yaadni Faanoo ‘Ammaaraa deebisee guddifachuuf’ jedhu seenaa haaluu fi mootummaan Paartii Badhaadhinaa akka ‘mootummaa Oromootti’ fakkeessee gocha sabaa fi sablammoota Naannoo Oromiyaa keessatti raawwateef sababa ta’a. Gama biraatiin, ummanni Naannoo Amaaraa erga hundeeffamee kaasee impaayera Itiyoophiyaa bedeviled tapha zero-sum domination absolute domination keessatti humnoota ENDF fi Faanoo irraa haleellaa fi ajjeecha haaloo bahuun rakkata.

Tasgabbii dhabuu fi jeequmsi amma jiru itti fufiinsa hin qabu. Itiyoophiyaan akka mootummaatti jiraachuun nagaa mootummaa, Amaaraa fi humnoota Oromoo gidduutti mariin uumamu irratti hundaa’a.

Dr Trevor Trueman, Dura Taa’aa Garee Deeggarsa Oromiyaa, Ebla 10, 2025.

የኦሮሚያ ድጋፍ ቡድን አስደንጋጭ የኢትዮጵያ ወቅታዊ ዝርዝር

የኤፕሪል 10 የኦሮሚያ ድጋፍ ቡድን ዘገባ አስደንጋጭ ነው። ከዚህ ቀደም ታይቶ በማይታወቅ ደረጃ ከደረሱ የሰብአዊ መብት ረገጣዎች መካከል፣ በኦሮሞ ወጣቶች ላይ እየደረሰ ያለውን ስደት፣ አብይ አህመድን ለስልጣን ያበቃው የቄሮ ትውልድ፣ በሰነድ የተደገፉ ግድያዎች ከገጽ በገጽ ይመዘገባል።

የጠቅላይ ሚንስትር አብይ አህመድ የጸጥታ ሃይሎች - ENDF፣ የክልል ፖሊስ ሃይሎች እና በደንብ ያልሰለጠኑ ታጣቂዎች በኦሮሞ ሰላማዊ ዜጎች ላይ የቅጣት እርምጃ እየወሰዱ፣ ወጣት እና ሽማግሌ እየገደሉ፣ ቤት እያወደሙ እና ከብቶችን እየዘረፉ ህዝቡ የኦሮሞ ነጻነት ሰራዊትን እንዳይደግፍ ለማድረግ ነው።

ሪፖርቱ 69 እንደ ጉጂ እና ምዕራብ ጉጂ ዞኖች ያሉ ብዙም ትኩረት የማይሰጣቸው አካባቢዎች መረጃን ያካትታል። ነገር ግን በኦሮሚያ ክልል ውስጥ የትኛውም ቦታ ደህንነቱ የተጠበቀ እና አስተማማኝ አይደለም።

በከተማ እና በገጠር ያሉ ተራ ሰዎች ዘላቂነት የሌለው ግብርና እንግልት እየደረሰባቸው ነው። አርሶ አደሮች እህላቸውን ከገበያ ዋጋ በታች በሆነ ዋጋ ለመንግስት እንዲሸጡ ይደረጋል። የመንደር ነዋሪዎች ልጆቻቸውን ለውትድርና እንዲያቀርቡ፣ ለግንባታ ግብርና ክፍያ እንዲከፍሉ፣ በወረዳና በቀበሌ ደረጃ የፌደራል ጦርና ሚሊሻዎችን አስታጥቆ እንዲደግፉ ይገደዳሉ። ለፓርቲ አባልነት፣ ለዩኒፎርም፣ ለጥይት እና ለ‘የጤና መድህን’ ከሚከፈለው አስመሳይ ክፍያ በተጨማሪ ዲሲፕሊን የሌላቸው ታጣቂዎች ከህዝቡ ውጭ የሚኖሩ፣ ገንዘብና እቃ እየጠየቁ ነው።

ህገ ወጥነት አስተሳሰብ በገጠሪቷ ኢትዮጵያ ሰፍኗል። ከአማራ ክልል አጎራባች አካባቢዎች በተለይም በሆሮ ጉዱሩ እና በምስራቅ ወለጋ እንዲሁም በሸዋ ዞኖች እና በአማራ ክልል ኦሮሚያ ልዩ ዞን ውስጥ የሚገኙ መንደርተኞች እና የከተማ ነዋሪዎች ቀደም ሲል የአማራ ክልል ተወላጆች አሁን ግን በኦሮሚያ ከሚገኙት የጦር ሰፈሮች በሚንቀሳቀሱ ፋኖ ታጣቂዎች በቡድን ግድያ እና ዝርፊያ እየተፈፀመባቸው ነው።

የፋኖ 'አማራን እንደገና ታላቅ ማድረግ' የሚለው አስተሳሰብ ታሪክን በመካድ የብልጽግና ፓርቲን መንግስት በኦሮሚያ ክልል እየፈጸመ ያለውን የዘር ማጽዳት ወንጀል ለማስረዳት 'የኦሮሞ መንግስት' አድርጎ ያቀርባል። ይህ በንዲህ እንዳለ የአማራ ክልል ህዝብ የኢትዮጵያ ኢምፓየር ምስረታ ከጀመረበት ጊዜ አንስቶ ባዳነው የዜሮ ድምር የፍፁም የበላይነት ጨዋታ ከኢህአዲግ እና ከፋኖ ሃይሎች ጥቃት እና የበቀል ግድያ እየደረሰባቸው ነው።

አሁን ያለው አለመረጋጋት እና ግርግር ዘላቂነት የለውም። የኢትዮጵያ እንደ ሀገር ህልውና የሚወሰነው በመንግስት፣ በአማራ እና በኦሮሞ ሃይሎች መካከል በሚደረግ ድርድር ላይ ነው።


ዶ/ር ትሬቨር ትሩማን፣ የኦሮሚያ ድጋፍ ቡድን ሊቀመንበር፣ ኤፕሪል 10፣ 2025።

Ethiopia’s Crisis: Human Rights Violations in Oromia

The 10 April report from the Oromia Support Group is shocking. Among unprecedented levels of human rights violations, it documents increasing persecution of Oromo youth, the Qeerroo generation which propelled Abiy Ahmed to power, with page after page of documented killings.

Prime Minister Abiy Ahmed’s security forces – the ENDF, regional police forces and poorly trained militia – are taking punitive measures against Oromo civilians, killing young and old, destroying homes and looting livestock to deter the population from supporting the Oromo Liberation Army.

Report 69 includes information about areas which usually receive little attention such as the zones of Guji and West Guji. But nowhere in Oromia Region is safe or secure.

Ordinary people in urban and rural settings are suffering unsustainable levels of taxation and abuse. Farmers are made to sell their grain to the government at prices below market value. Villagers are forced at gunpoint to provide their children as conscripts, to pay taxes and fees for construction, and to arm and sustain the federal army and militia at district and kebele levels. Undisciplined militia live off the populace, demanding money and goods in addition to spurious fees for party membership, uniforms, ammunition and ‘health insurance.’

Lawlessness and a dog-eat-dog mentality pervades rural Ethiopia. Villagers and townsfolk in areas adjacent to Amhara Region, especially Horo Guduru and East Wallega, but also zones of Showa and within the Oromia Special Zone in Amhara Region, are also subjected to group killings and looting by Fano militants, originally from Amhara Region but now operating from bases in Oromia.

The ideology of Fano ‘to make Amhara great again’ denies history and portrays the Prosperity Party regime as an ‘Oromo government’ to justify its acts of ethnic cleansing in Oromia Region. Meanwhile, the populace in Amhara Region suffers attacks and reprisal killings from ENDF and Fano forces in the zero-sum game of absolute domination which has bedevilled the Ethiopian empire since its formation.

The current instability and mayhem is unsustainable. Ethiopia’s survival as a state depends on a negotiated peace between the government, Amhara and Oromo forces.

Dr Trevor Trueman, Chair, Oromia Support Group, 10 April 2025.