የግላዊ ደብዳቤ ያጋለጠው፡ አቢይና ኢሳያስ ስለ ሰብአዊ መብት ጥሰቶች ተጠያቂነት የጋራ ስጋት ነበራቸው

የካትት 2026 – የቀድሞው ባለስልጣን ገዱ አንደርጋቸው በጠቅላይ ሚኒስትር አቢይ አህመድ ላይ ባቀረቡት ግላዊ ደብዳቤ ውስጥ የቀረበው ውስጣዊ መልዕክት ማስተላለፍ፣ የኢትዮጵያና የኤርትራ መሪዎች በትግራይ ጦርነቱ መጀመሪያ ላይ በሰብአዊ መብት ጥሰቶች ዙሪያ ሊመጣ የሚችል ተጠያቂነት የጋራ ስጋት እንደነበራቸውና ይህን በግል ውይይት እንደተነጋገሩበት ያመለክታል።

እንደ ደብዳቤው መረጃ፣ በጥር 2021 ዓ.ም. ጠቅላይ ሚኒስትር አቢይ አህመድ ገዱን በማንሳት ወደ ፕሬዚዳንት ኢሳይያስ አፈወርቂ የሚያስተላልፉትን መልዕክት እንዲያቀርቡ ማዘዛቸው ተመስክሯል። ከመልዕክቶቹ መካከል አንዱ፣ “አንዳንድ የወያኔ ደጋፊዎች እና የኢትዮጵያን እና የኤርትራን መልካም ግንኙነት የማይፈልጉ የውጭ ሃይሎች፣ በተለያዩ ዓለም አቀፍ ድርጅቶችና ሚዲያዎች አማካኝነት ከሰብአዊ መብት ጥሰት ጋር በተያያዘ ሰፊ የስም ማጥፋት ዘመቻ ከፍተውብናል፡፡” በማለት የያዘ ነበር።

መልዕክቱ፣ “ይህ ነገር ውሎ አድሮ በሁለታችንም ላይ ጣጣ ሊያመጣብን ስለሚችል የጋራ ጥንቃቄ ልናደርግ ይገባል” በማለት ከተስፋፋው ክስ ቀጣይ ከባድ ማስከፋት ሊያጋጥማቸው እንደሚችል ያሳስባል።

እንደ ደብዳቤው ዘገባ፣ የፕሬዚዳንት ኢሳይያስ አፈወርቂ ምላሽ በዚህ አመለካከት ተስማምቶ “የሚቻለው ጥንቃቄ ሁሉ እንዲደረግ” ሁለቱም ወገኖች ለተቀናጀ አቅጣጫ ማሰጠት እንዳለባቸው ተናግሮ፣ ከዚያም “በተረፈ እኔና አብይ በተስማማነው መሰረት ገና ብዙ የሚሰሩ ስራዎች አሉ” ማለታቸው ተመስክሯል።

ደብዳቤው እንደሚያመለክተው፣ ገዱ ይህን መልስ ለጠቅላይ ሚኒስትር አቢይ ሲያቀርቡ ስብሰባው አዎንታዊ እንደነበር እና ፕሬዚዳንት ኢሳይያስም በሰብአዊ መብት ክሶች ዙሪያ የጥንቃቄ አስፈላጊነትን እንደገና እንዳጠነከሩ ሪፖርት አድርገዋል።

ይህ የግል ውይይት፣ አሁን ወደ ህዝብ ተሰርዞ፣ በሁለቱም የጦርነት ጊዜ የሁለቱም አገራት መደበኛ የሆኑትን ሪፖርቶችን በመቃወም የተለየ አቀራረብ ሲያቀርቡ ከነበረው መደበኛ የወገን አመለካከት ጋር ተቃራኒ ነው። በሁለቱም መሪዎች ደረጃ ከጦርነቱ መጀመሪያ ጀምሮ የሰብአዊ መብት ጥሰቶች የሚያስከትሉት “ከባድ ተጠያቂነት” እንደ እውነተኛ አደጋ እንደተደረሰበት ያሳያል።

የገዱ ደብዳቤ ይህን ውይይት በአስመራ የነበረው ተልዕኮ በፖለቲካዊና በሕጋዊ መከላከያ ላይ ያተኮረ እንጂ በሰብአዊ እርዳታ ላይ አልነበረም በማለት በመግለጽ “ስለ ትግራይ ህዝብ መከራ ምንም ዓይነት መልእክት አልተላለፍም” በማለት አጽንቷል።

For more detail see the official Amharic letter of Gedu Andargachew